Autorski
Program Zajęć Uczniowskiego Klubu Sportowego "ŻAK" z Rozszerzonym
Zakresem Piłki Ręcznej Działającego Przy Zespole Szkół w Siemiatyczach
Program
autorski jest zbiorem informacji wskazującym kierunki pracy dydaktyczno
wychowawczej prowadzącemu zajęcia pozalekcyjne ze szczególnym uwzględnienie
piłki ręcznej. Określa on zakres środków i czynności nieodzownych do
prawidłowego przebiegu tego procesu. Efektem realizacji założeń tego
programu jest uczeń wszechstronnie rozwinięty pod względem fizycznym,
psychomotorycznym, przygotowany do udziału w różnych formach aktywności
ruchowej.
Z
uwagi na obecne uwarunkowania życia w społeczeństwie najważniejszym celem
jest wdrażanie młodzieży do dbałości o zdrowie, do hartowania organizmu,
do przestrzegania zasad czystej gry.
Podstawa
prawna:
1.
Rozporządzenie MENiS z dnia 5.02.2004 w sprawie dopuszczenia do użytku
szkolnego programów wychowania przedszkolnego, programów nauczania i podręczników
oraz cofania dopuszczenia.(Dz.U .nr 25, poz. 220 z 23.02.2004)
2.
Rozporządzenie MENiS z dnia 21.05.2001 roku w sprawie podstawy
programowej wychowania przedszkolnego, kształcenia ogólnego w poszczególnych
typach szkół oraz kształcenia w profilach w liceach profilowanych (Dz. U. Nr
61 / 2001, poz. 625)
3.
Rozporządzenie MENiS w sprawie podstawy programowej w poszczególnych
typach szkół ( Dz.U. nr 51.poz.458 z dnia 26.02.2002)
4.
Konwekcja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów
Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 roku (Dz. U. 2 / 1991, poz 11)
CEL
GŁÓWNY:
Zapewnienie
każdemu uczniowi, uczestniczącemu w zajęciach sekcji piłki ręcznej, pełni
umiejętności i wiadomości z zakresu techniki, oraz taktyki piłki ręcznej z
uwzględnieniem dążenia do pełnego rozwoju ucznia we wszystkich sferach jego
osobowości oraz założeń filozofii edukacji prozdrowotnej.
CELE
SZCZEGÓŁOWE:
1.
Harmonijny rozwój fizyczny organizmu ucznia poprzez odpowiedni dobór
środków, form i metod pracy.
2.
Wszechstronny rozwój sprawności uczniów
3.
Wyposażenia uczniów w zasób wiedzy i umiejętności umożliwiających
dbałość o higienę i zdrowie.
4.
Opanowanie wiadomości i umiejętności umożliwiających samokontrolę
i samoocenę oraz podejmowanie działań na rzecz samodoskonalenia się.
5.
Wyrobienie odpowiedzialności za zdrowie własne i innych;
6.
Zachęcanie do zdrowego stylu życia oraz życia bez nałogów.
7.
Kreowanie asertywnej postawy wobec innych, nowoczesnych postaw
partnerskich, rozwijanie inteligencji emocjonalnej;
8.
Wykształcanie nawyku przestrzegania zasad bhp w domu, szkole i miejscu
publicznym;
9.
Nauczanie i doskonalenie podstawowych czynności ruchowych składających
się na technikę gry w piłkę ręczną;
10.
Nauczanie i doskonalenie podstawowych czynności ruchowych składających
się na taktykę gry w piłkę ręczną;
11.
Stosowanie podstawowych umiejętności oraz wiadomości technicznych i
taktycznych w grze w piłkę ręczną;
I.
TREŚCI NAUCZANIA, KSZTAŁCENIA I WYCHOWANIA
W
tym dziale zawarte są treści z zakresu różnorodnych dziedzin aktywności
ruchowej, rekreacyjnej i sportowej.
Przedstawione
zadania ujęte są w sposób ogólny, nie narzucając nauczycielowi rozwiązań
organizacyjno - metodycznych. W czasie zajęć należy zapoznać uczniów z tak
szeroką gamą form ruchowych jakie są możliwe do realizacji w szkole i
sekcji.
l
/ Motoryka
a/
Szybkość :
§
biegi na krótkich odcinkach z różnych pozycji startowych
§
reagowanie na sygnały akustyczne i dźwiękowe
§
różne formy sztafet i zabaw bieżnych,
§
sztafety wahadłowe
§
biegi z pokonywaniem przeszkód
b
/ Siła:
§
rzuty różnymi przyborami / do 5 kg. / prawą i lewą ręką oraz oburącz
§
przenoszenie , toczenie , pchanie i podciąganie różnych przedmiotów
§
podciąganie się na drążku
§
kształtowanie siły ramion , nóg i tułowia z wykorzystaniem przyrządów
c/
Skoczność :
§
podskoki zmienne i wyskoki z pomocą ramion
§
różne formy ćwiczeń z przyborami / np. skakanka /
§
zabawy i gry skocznościowe
§
skoki zajęcze nad niskimi przeszkodami
§
skoki z odbicia jednonóż
i obunóż , wieloskoki
§
skoki łączone , dosiężne , skoki przez przeszkody .
d/
Zwinność i zręczność :
§
pokonywanie różnych torów przeszkód
§
żonglerki różnymi przyborami
§
szybkie zmiany pozycji
e/
Wytrzymałość :
§
marszobiegi i biegi terenowe z ćwiczeniami atletyki terenowej
§
pokonywanie torów przeszkód w terenie
2/
Indywidualne formy aktywności ruchowej,
a/
Lekkoatletyka:
·
doskonalenie techniki biegu
·
start wysoki, start niski ,
·
biegi na dystansie 60 i 100 m z pomiarem czasu
·
bieg na dystansie 1000 m.i więcej ,
·
skok w dal i techniką naturalną
b/
Gimnastyka :
·
przewroty w przód i w tył z różnych pozycji wyjściowych (łączenie
przewrotów )
·
przewroty w przód z rozbiegu nad przeszkodą
·
stanie na rękach przy drabinkach
·
skok kuczny przez skrzynie wszerz
·
skok rozkroczny przez kozła
e/
Tenis stołowy :
·
zabawy oswajające ze sprzętem
·
nauka odbicia forhendowego i backhendowego
·
nauka serwisu
·
gra pojedyncza i podwójna
f/
Ringo :
·
oswojenie się ze sprzętem
·
nauka zagrywki
·
rzuty kółkiem prawą i lewą ręką
·
chwyty kółka prawą i lewą ręką
·
gra szkolna i właściwa
3/
Zespołowe formy aktywności ruchowej :
a/
Piłka siatkowa :
o
technika poruszania się
po boisku
o
nauczanie podstaw
siatkarskich
o
odbicia piłki oburącz
górne i dolne
o
zagrywka tenisowa
o
zbicie plasowanie
o
blok pojedynczy
o
małe gry
b/
koszykówka :
o
poruszanie się po
boisku
o
kozłowanie piłki w różnych
kierunkach
o
zatrzymanie się na
jedno i dwa tempa
o
obroty na jednej nodze /
pivoty /
o
podania piłki oburącz
i jednorącz
o
technika rzutu do kosza
o
rzut do kosza z biegu /
dwutakt / i po zatrzymaniu się
o
małe gry
d/
Piłka ręczna (rozszerzony zakres)
TECHNIKA
-
postawa piłkarza ręcznego w obronie, ataku
·
poruszanie się – w obronie – krok dostawny, odskok – doskok, bieg
przodem, bieg tyłem, zatrzymanie się
·
poruszanie się w ataku – starty, bieg ze zmianą tempa, bieg ze zmianą
kierunku, skoki w przód i w górę, obroty
-
chwyty i podania
·
chwyty – półgórny, górny (dosiężny, doskoczny), na wysokości
bioder, dolny, z podłoża, jednorącz, sytuacyjne (z dochwytem, gaszenie piłki,
na klatkę piersiową )
·
podania – półgórne, górne, dolne, sytuacyjne (oburącz z biodra, z
nadgarstka, kozłem)
- rzuty
·
w miejscu, z przeskokiem (półgórny i z biodra), w wyskoku w przód i
w górę
·
z padem, z odchyleniem, sytuacyjne (w biegu, przerzut, dobitka, w tył,
z rotacją)
- kozłowanie
·
pojedyncze, ciągłe, toczenie piłki
-
zwody
·
pojedyncze, podwójne przodem i tyłem, z obrotem, przez zamierzone
rzuty, przez zamierzone podanie
- technika gry bramkarza
·
postawa, poruszanie się, obrona piłki rękami, nogami, chwyty,
odbicia, podania
Umiejętności
indywidualne:
*
w obronie
·
ustawienie się – (przeciwnik – obrońca – bramka)
·
krycie ręki z piłką
·
zasłanianie (blokowanie piłki)
·
przechwyty piłek
·
wygarnianie piłek
·
właściwe reagowanie na zwody
·
krycie od strony piłki
·
krycie przeciwnika stojącego tyłem do bramki
*
w ataku
·
indywidualne możliwości uwalniania się od przeciwnika (wyminięcie,
zbiegnięcie, dobiegnięcie, przebiegnięcie, obiegnięcie, wyjście do piłki,
odejście od obrońcy)
TAKTYKA
ATAKU
-
atak szybki (wyprowadzenie ataku szybkiego, fazy ataku szybkiego, sposoby ataku
szybkiego – w pasach działania, ze zmianą miejsca, z zasłoną)
-
atak pozycyjny ( jednopozycyjny, wielopozycyjny, bezpozycyjny)
·
ustawienia : 0x0x6
·
ustawienia : 2x1x3
·
ustawienia : 2x2x2
·
ustawienia : 0x2x4
·
ustawienia : 2x0x4
·
ustawienia : 0x1x5
·
ustawienia : 1x2x3
·
fragmenty ataku (zmiany bez piłki, z piłką, zasłony z piłką bez piłki,
atak prostopadły, atak prostopadły wiążący)
·
stałe fragmenty gry; rzut wolny, rzut karny, rzut z linii bocznej
·
pozycje w grze: skrzydłowi, obrotowi, rozgrywający
TAKTYKA
OBRONY
-
krycie każdy swego (krycie luźne i agresywne)
-
obrona stref ustawienia
·
6:0
·
5:1
·
4:2
·
3:3
·
3:2:1
-
obrona kombinowana
·
5+1
·
4+2
·
3+3
·
+1:5
·
4:1+1
-
fragmenty obrony
·
działanie obrony przy rzucie wolnym
·
działanie obrony przy rzucie z linii bocznej
·
działanie obrony przy rzucie karnym
·
działanie obrony w sytuacjach osłabienia
·
działanie obrony w sytuacjach w równowadze
·
działanie obrony w sytuacjach w przewadze
TAKTYKA
GRY BRAMKARZA
·
ustawienie się w czasie gry (współpraca y obroną)
·
ustawienie się w czasie rzutu wolnego
·
ustawienie się w czasie rzutu karnego
II.
WIADOMOŚCI
Dział
ten określa zasób wiedzy niezbędnej uczniowi w samosterowaniu rozwojem
psychofizycznym z zakresu wpływu ruchu na organizm, sposobów samooceny i
samokontroli rozwoju fizycznego i umiejętności podstawowych zasad zdrowia i
higieny oraz pojęć z zakresu sportu. Wiedza ta pozwoli na rozwijanie pożądanych
cech osobowości uczniów.
1.
Zasady bezpieczeństwa zajęć ruchowych.
2.
Higiena ciała, stroju i miejsca ćwiczeń.
3.
Organizacja miejsca do zajęć, sprawność urządzeń i sprzętu .
4.
Ocena postawy ciała oraz przyczyny wad postawy i sposoby zapobiegania
ich powstawaniu.
5.
Wypoczynek czynny i bierny - pożądane wzory aktywności ruchowej.
6.
Utrwalanie prawidłowego nazewnictwa w odniesieniu do części ciała
oraz wykonywanych ćwiczeń.
7.
Wpływ ruchu na pracę serca i płuc (Tętno przed i po wysiłku,
oddech).
8.
.Pomiar wzrostu i wagi.
9.
Pomiar biegów, skoków i rzutów.
10.
Ocena i samoocena postępu sprawności fizycznej.
11.
Przepisy i
terminologia w poszczególnych dyscyplinach sportowych ujętych w programie.
III.
OPIS ZAŁOŻONYCH OSIĄGNIEĆ. PROCEDURY OSIĄGANIA ZAŁOŻONYCH CELÓW
Na
etapie liceum uczestnik powinien:
1)
opanować umiejętność samokontroli i samooceny własnego rozwoju
somatycznego / pomiar wysokości i ciężaru ciała
2)
umieć dokonać pomiaru i interpretacji tętna i rytmu oddechu
3)
umieć przygotować organizm do wysiłku fizycznego
4)
umieć intensyfikować i normować obciążenia fizyczne w czasie zajęć
ruchowych,
5)
umieć realizować zadania ruchowe indywidualne i zespołowe pod kątem
dokładności, precyzji, estetyki i skuteczności wykonania.
6)
opanować terminologię i podstawowe przepisy z gier zespołowych z
lekkiej atletyki i innych.
7)
umieć dobierać i stosować przybory i przyrządy typowe w realizacji
zadań indywidualnych i zespołowych
8)
umieć prawidłowo stosować samoochronę i ochronę przy trudniejszych
zadaniach ruchowych,
9)
umieć przestrzegać zasady higieny i wypoczynku ,
10)
umieć pełnić rolę inicjatora , organizatora, uczestnika, kibica i sędziego.
11)
umieć kontrolować i oceniać własne osiągnięcia
12)
znać i stosować podstawowe czynności składające się na technikę piłki ręcznej
13)znać
i stosować podstawowe czynności składające się na taktykę piłki ręcznej;
14)
znać i stosować elementy gry w piłkę ręczną;
IV.
EWALUACJA I METODY OCENY
1.
Samoewaluacja (pozytywne myślenie i nastawienie na sukces);
2.
Obserwacja niewerbalnych zachowań uczniów (przejawianie
zainteresowania, postawy, kooperacja);
3.
Ankieta i opinie na temat pracy uczniów (inicjatywy, chęć do współpracy,
wyszukiwanie informacji, uczestnictwo w zajęciach, konkurencjach);
4.
Obserwacja zachowań grupy (cechy indywidualne, odróżniające);
5.
Analiza wyników współzawodnictwa w zawodach eliminacyjnych i finałowych
6.
Przeprowadzenie i analiza testu międzynarodowego zalecanego przez Związek
Piłki Ręcznej dla sekcji młodzieżowych.
V
. OMÓWIENIE ZAŁOŻEŃ DYDAKTYCZNYCH I WYCHOWAWCZYCH. UWAGI O REALIZACJI
PROGRAMU.
Koncepcja
szkolenia została oparta na podstawach programowych szkoły średniej. Cele
szczegółowe wynikają z celów dydaktycznych i wychowawczych liceum. W założeniach
dydaktycznych i szkoleniowych wziąłem
pod uwagę zakres materiału przewidziany dla klubów ligowych i rywalizacji
centralnej. Zwiększyłem objętość i stopień trudności ćwiczeń ogólnorozwojowych
i przygotowawczych. Rozszerzyłem wymagania techniczne. W dziale taktycznym
wprowadziłem zadania o dużym stopniu trudności. Elementy programu
autorskiego testowałem kilka lat, analizowałem poszczególne etapy szkolenia,
stwierdziłem, że uczniowie są w stanie podołać wymaganiom. Dzięki temu
ich umiejętności znacznie wzrosły co odzwierciedlało się zwycięstwami za
zawodach międzyszkolnych. Na bazie tych doświadczeń stworzyłem więc
niniejszy program autorski.
Bazując
na treściach kształcenia nauczyciel prowadzący zajęcia opracowuje własne
rozkłady pracy. W opracowaniu i realizacji rozkładu materiału nauczania należy
wziąć pod uwagę następujące wskazówki organizacyjno - metodyczne :
a)
wszelkie formy zajęć ruchowych należy prowadzić w miarę możliwości
w terenie otwartym.
b)
na treningach należy stosować szeroko rozumianą indywidualizację mając
na uwadze zwłaszcza potrzeby rozwojowe i predyspozycje każdego ucznia w
sekcji.
c)
duży akcent należy położyć na aktywność zespołową młodzieży w
formie gier zespołowych.
d)
zajęcia winny być prowadzone głównie w formie wielozadaniowej, co
nie wyklucza stosowania innych form i metod pracy ,
Literatura.
1)
Cendrowski Z, Żyć sto lat, Warszawa 1988, s.159;
2)
Edukacja prozdrowotna w szkole. Materiały informacyjno – metodyczne,
w: LIDER 2/2000;
3)
Ochenduszko J., Planowanie pracy dydaktycznej nauczyciela. Poradnik,
Bydgoszcz 1997;
4)
Bondarowicz M. Forma zabawowa w nauczaniu sportowych gier zespołowych
1985 r. Sport i Turystyka. Warszawa.
5)
Czerwieński J. Charakterystyka gry w piłkę ręczną. AWF Gdańsk 1996
r.
6)
Jaworski J. Krawczyń Krawczyk. Norkowski H. Piłka ręczna. Zestaw ćwiczeń
i metodyka nauczania 1982 r. AWF Warszawa.
Opracował
instruktor piłki ręcznej - mgr Krzysztof Wieczorek
